بر آستان حضرت دوست

عهدشكني، سيره xadي قوم بني xadاسرائيل «ثُمَّ تَوَلَّيْتُم مِّن بَعْدِ ذَلِكَ»؛ از کلمهxad ي «ثُمَّ»- که نشانxad دهندهxad ی «فصل» است- استفاده میxadشود که بنی اسرائیل پس از مدتي، پیمانxadشکنی کردند.[1] لفظ «ذلک» نيز اشاره به جریان أخذِ میثاقِ مؤکد دارد،[2] يعني؛ سپس بعد از این جریان، شما رویxadگردان شدید. سیرهxad ی عهدxadشکنی قوم بنی اسرائیل به حدّی بود که قرآن كريم در جای دیگري نيز آنان را مورد لعن و نفرین خود قرار ميxadدهد؛ چنانxadکه در آیهxad ی 13 از سوره xadی مائده میxadفرماید: «فَبِمَا نَقْضِهِم مِّيثَاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ»؛ آغاز پیدایش عهدشکنی آن زماني است که عذاب از آنها برطرف ميxadشد، و لکن به محض این که عذاب مرتفع مي...

. رحمت گستردهxad ي خداي تعالي «فَلَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لَكُنتُم مِّنَ الْخَاسِرِينَ»؛ اگر فضل و رحمت خداوند در كار نبود، شما از خاسران- یعنی جهنّمیان- میxadشدید. تعبیر به «فَضل» اشاره به این نكته است که بنی اسرائیل، تا جايي با دستورات خداوند مخالفت كرده و در گناهِ نافرماني غوطهxadور شده بودند که به هيچxadوجه مستحق پاداش نبودند، و لكن پاداشی که به آنها عنايت شد پاداش تفضلی بود و نه استحقاقی. و تعبیر نمودن به «رحمت» بدين جهت است که نقض عهد با وجود این معجزهxad ي بزرگ- یعنی رفع عذابي كه از ناحيهxad ي كوه طور در انتظار آنان بود- معصیت بزرگی است و کیفر سختی دارد، ولی خداوند از سر رحم...

مسخ جمعيتي از قوم بنيxadاسرائيل در اين آيه، روح نافرمانی بنی اسرائیل را به گونه xadاي ديگر بیان میxadکند، خداوند امر نمود؛ از ايام هفته، روزهاي شنبه حق صيد و ماهيگيري نداريد، و از آنجايي كه اين دستور يك امتحان الهي براي بني اسرائيل بود - تا حدود و میزان اطاعتxad پذيري اين قوم ثابت شود- در طول هفته، روزهاي شنبه ماهیxad های بسياري در كنار ساحل جمع ميxadشدند. اما متأسّفانه اين عده، با حیله xadگری و ترفند خاصي[1] به صيد ماهي ميxadپرداختند! خداوند نيز آنان را مسخ کرده و به شکل میمون در آورد. این ماجرا در آیات ۱۶۳ تا ۱۶۶ از سورهxad ي اعراف نيز- به شكل ديگري- مطرح شده است؛ از قبیل این که آيا مسخ اين گروه جسمانی بود...

مؤمنانِ پندپذیر «وَ مَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِين»؛ خدای تعالی در این بخش از آیه می xadفرماید: ما آنچه بر سر یهود آمد را موجبِ فزونی بصيرت در معرفت و ايمان براى اهل تقوا قرار داديم تا آنان بر تقوا و پرهيزكارىِ خود استوار و ثابتu200f تر شوند.[1] و البته، مؤمنین کسانی هستند که از این جریانات پند و اندرز میxadگیرند. چنانxadکه در جمله xadی «هُدىً لِلْمُتَّقِينَ» نیز، تنها متقین بودند که قرآن را راهنما و هادیِ خود دانسته و از آن استفاده میxadکنند.[2] [1]. طیب، سيد عبدالحسين(1378هـ ش)جu200f2، ص54. [2]. طبu200dرسu200dی، فu200dضu200dل بu200dن حu200dسu200dن(1428هـ ق)جu200f1، ص266. +نوشته شده در دوشنبه نوزدهم تیر ۱۳۹۶ساعت۹ ب.ظ توسطسعید شر...

تغییر و تبدیلِ خطاب در آیه «وَ إِذْ قَالَ مُوسىَu200f لِقَوْمِهِ»؛ سؤال: چرا در آیات پيشين، خطاب به بنی اسرائیل بود ولي این آیه خطاب را متوجه حضرت موسی علیه السلام كرده است؟ جواب: آياتِ مورد اشاره- كه در متن سؤال آمده- جمله xadی معترضه و به منزلهxad ي شرحي است براي آياتي كه بعد از اين پنج آيه- يعني از آيات 61 تا 67- ميxadآيد. از اينxadرو به سیاق آیه ضربه xadای وارد نشده است.[1] [1]. برای اطلاعات بیشتر، ر.ک: طباطبايى، سيد محمد حسينu200f(1417هـ ق)جu200f1، ص199 و ۲۰۰. +نوشته شده در دوشنبه نوزدهم تیر ۱۳۹۶ساعت۹ ب.ظ توسطسعید شریفدینی | ...

ریشه xadی «إستهزاء» «أ تَتَّخِذُنَا هُزُواً»؛ سؤال: سرچشمهxad ی «إستهزاء» چیست؟ جواب: سرچشمه xadي لفظ مزبور، عداوت، تکبّر و تحقیر مردم است. و این، يك صفتِ دروني است كه از نگاه قرآن، مطرود و مذموم است. آری، اين كلمه، روح لجاجت، خصومت و تمرّد بني اسرائيل را میxadرساند که به پیامبر خويش نسبت استهزاء ميxadدهد! لازم به ذکر است؛ دين مقدس اسلام، إستهزاء را حتي اگر عنوان ایذائی هم نداشته باشد، حرام میxadداند. همچنین؛ كلمه ي «هُزُواً»- همچون واژهxad ی «کُفُواً»- دارای سه قرائت است.[1] کلمهxad ی مزبور به معنای «شوخی مخفیانه» بوده و اگر به باء متعدّی شود مانند «هَزِئْتُ بِه»، به معنای «إستهزاء» است.[2] و لکن در همهxad ی...

تسريع امر الهي، بدون تعلّل و فوت وقت «فَافْعَلُوا مَا تُؤْمَرُونَ»؛ مأموریت بنی اسرائیل ذبح گاو بود تا هرچه زودتر عضوی از اين حيوان به بدن مقتول زده شود. لهذا معنای آیه چنین است: ذبح کنید آنچه خداوند شما را بدان امر نموده است. به معناي ديگر؛ در انجام اين امر الهي كوتاهي نكنيد و آنچه را خداوند ميxadفرمايد، با سرعت و بدون هیچxadگونه وسوسه و تردیدی به مرحلهxadي اجرا در آوريد.[1] [1]. قرائتی، محسن(1383هـ ش)جu200f1، ص134. +نوشته شده در سه شنبه بیستم تیر ۱۳۹۶ساعت۹ ب.ظ توسطسعید شریفدینی | ...

أمانتداري حضرت موسي علیه السلام در انتقال وحي «قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّن لَّنَا مَا لَوْنُهَا قَالَ إِنَّهُ يَقُولُ»؛ چرا حضرت موسی علیه السلام هر بار در پاسخ به قوم بني اسرائيل، از واژهxad ي «إِنَّهُ يَقُولُ» استفاده ميxad نمود؟ جواب: قرآن کریم در صدر ماجرای مزبور به نقل از حضرت موسی علیه السلام اینxadگونه فرمود: دستور خداوند به شما چنين است كه گاوي را آورده و آن را ذبح كنيد؛ آنگاه هنگامی که پرسش بنی اسرائیل بالا گرفت سن و رنگ و سایر شرایط آن را نیز تعیین نمود. و لهذا، به جهت آن که بنی اسرائیل در هر مرتبه جناب موسی علیه السلام را مورد خطاب خود قرار داده و از ایشان میxadخواستند که از خ...

رنگ زرد، موجب شادابي نگاه و نظر «إِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النَّاظِرِينَ»؛ واژهxad ی «صَفراء» به معناي زرد، و واژهxad ی «فَاقِع»- اسم فاعل از فَقَعَ یَفْقَعُ[1]- به معنای پر رنگ و خالص،[2] زردی شدید[3] و یک دست است كه غالباً براي رنگ زرد به کار میxad رود. بنابراین، مقصود از جمله xadی «صَفْرَاءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا» زردی است که رنگش زرین و خالص باشد.[4] کلمهxad ی «تَسُرُّ» يعني مسرور میxadکند، و کلمه xadی «ناظرین»- به معناي بینندگان- در جایی استعمال میxadشود که مسئله xadي شگفتی در كار باشد تا جائی که در وجود بیننده فرح و نشاط ایجاد كند.[5] حضرت امام علي علیه السلام پیرامون رنگ زرد چ...

بيxadادبي و جسارت به كلام خدا «قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ»؛ مرحوم علامه طباطبایی ميxadفرمايد: علاوه بر همه xadی بیxadادبی هایی که این گروه در حین تکلّم و نحوهxadی گویش با حضرت موسی علیه السلام داشتند، از همه مهمتر همین کلام آنان است که گفتند: «يُبَيِّن لَّنَا مَا هِىَ إِنَّ الْبَقَرَ تَشابَهَ عَلَيْنا»؛ جنس گاو برايمان مشتبه شده، و نگفتند: «انّ البقرة تشابهت علينا»؛ آن گاوِ مخصوص كه بايد به وسيلهxad ی زدنِ دمِ آن به كشتهxad ی بنى اسرائيل او را زنده كنى، براى ما مشتبه شده است. به بیان دیگر؛ آنها ميxadخواستند بگويند: همهxad ی گاوها كه خاصيتِ مرده زنده كردن ندارند، و اين خاصيت، مال يك گاوِ مشخص است، كه اين مقدار...

ششم: کلمه ی« لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ» مکشوف دارد هرستگاری به اجتناب از شرب شراب اکتساب می شود، و هر چیز که مانع و حایل رستگاری شود حرام است....

ضرورت ولایت «خداوند حکیم در سوره مریم آیه 67 می فرماید:« أَوَلَا يَذْكُرُ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ وَلَمْ يَكُ شَيْئًا»آيا انسان به ياد نمىآورد كه ما او را قبلاً آفريدهايم و حال آنكه چيزى نبوده است؟ از آدمی کفور تر و کنوتر نیست. نعمت خورد و منعم را نام نبرد، نعمت او را وسیله مکابره با او سازد، برای این که مکابره با حق کند، و متولی حق، حق است، پس مکابره با امری که حق است مکابره با خداست، و او به نعمت خدا متمکن از این مکابره شده که او را قدرت و قوت بخشیده است. حقیقت عبودیت و عبودیت حقه این است که بنده از ذکر خدای خود غافل نشود، و مادامی که در جماعتی ولی کامل باشد و آن جماعت از او پیروی کنند از ذکر حق غافل نخواهند بود، و اگر ولی نباشد سلسله ذکر منفصم گردد، پس غرض از خلقت عبودیت...

طریحی در «مجمع البحرین» گفته است که: فدک قریه ای است...

در کتاب «بحارالانوار» و «زینة المجالس» است که: هارون الرشید به امام موسی ابن جعفر علیه السلام عرض کرد....

آیه 90و 91 سورره مائده خداوند می فرماید:« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ...

گزیده ای از تفسیر آیه ی 26 سوره ی بقره درس سوم . فعلِ حکيم از منظر مؤمنين و کفار «فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُواْ فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلاً»؛ اهل ايمان ميu200aدانند كه خداوند حكيم على الاطلاق است و همهu200aي كارهاى او از روى حكمت است. بنابراين، ضرب الامثل او نيز مستند به غرض حكيمانه، و مقصود او تفهيمِ حقايق و تقريب آنها به ذهن انسان و تنبّهu200aدهي آنان است.[1] و لهذا بندگانِ حقيقيِ پروردگار، با يقين و از روي تدبر و تفکر ميu200aدانند که آنچه خداي تعالي بيان ميu200aکند ...

گزیده ای از تفسیر آیه ی 26 سوره ی بقره درس اول آيــهu200aي 26 *«إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَن يَضْرِبَ مَثَلاً مَّا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُواْ فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلاً يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً وَ مَا يُضِلُّ بِهِ إِلاَّ الْفَاسِقِينَ»*...

گزیده ای از تفسیر آیه ی 26 سوره ی بقره درس دوم بيان شيوهu200aي «تمثيل» در قرآن كريم «أن يَضْرِبَ مَثَلاً مَّا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا»؛ بهترين زباني كه ميu200fتواند معارف عقلي را براي تودهu200aي مردم تبيين كند، زبان تمثيل است.[1] از نگاه قرآن كريم، ضرب المثل تجسمِ واقعيت است، از اينu200aرو ميu200aگويد: مثال، بايد عين مُمَثّل بوده و با واقعيتِ خارجي تطابق داشته باشد. تطابقِ ضرب المثل در آيهu200aي مذكور به دو انگيزه صورت گرفته است:...

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره درس پنجم 5. «بهشت»، خواستگاه جميعِ لذايذ بشر «جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ»؛ مجموعِ لذتu200aهاي بشري را ميu200aتوان در سه چيز خلاصه كرد؛ خوراك، مسكن و مسئلهu200aي ازدواج، كه آيهu200aيu200a مورد بحث (25 سورهu200aي بقره) به هر سه امر اشاره دارد:...

گزیده ای از تفسیر آیه ی 25 سوره ی بقره درس ششم 6. «رزقِ مشابه» در ثمرات بهشتي «كُلَّما رُزِقُوا مِنْها مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقاً قالُوا هذَا الَّذي رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ»؛مرحوم طبرسي براي اين بخش از آيه، وجوهي را مطرح ميu200aکند:[1]...